Dy trashëgimi kulturore shqiptare kandidohen për listën europiane të “7 Më Të Rrezikuarave”

Katër zona historike në Ballkan janë kandiduar për t’u përfshirë në programin e zonave më të rrezikuara në Europë, dy prej të cilave në Shqipëri. Programi synon të rrisë ndërgjegjësimin për monumentet e neglizhuara në Europë.

Një zonë arkeologjike dhe disa kisha post-bizantine në Shqipëri, si dhe monumenti komunist UFO në Bullgari bashkë me një kazino të braktisur në qytetin rumun Constanta – janë përzgjedhur ndër 12 finalistët e Programit “7 më të rrezikuarat për vitin 2018” në Europë.

Programi është një iniciativë e përbashkët e Europa Nostra, një organizatë kryesore e trashëgimisë Europiane dhe Institutit Banka Europiane e Investimeve, që synon të rrisë ndërgjegjësimin dhe veprimtarinë për të ruajtur vendet e rrezikuara të trashëgimisë në Europë.

Lista përfundimtare e shtatë vendeve më të rrezikuara të trashëgimisë europiane do të përzgjidhet nga bordi i Europa Nostra më 15 mars.

12 finalistët, të përcaktuar nga një panel ekspertësh të historisë, arkeologjisë, arkitekturës, konservimit, projekteve dhe financimeve, u shpallën më 16 janar në ceremoninë e shpalljes së Vitit Europian të Trashëgimisë Kulturore.

Ato përfshijnë: Qendrën Historike të Gjirokastrës; Kishat post-bizantine në Voskopojë dhe Vithkuq në Shqipëri; qendrën historike të Vjenës në Austri, një impiant të përgatitjes së qymyrit në Beringen në Belgjikë, monumentin Buzludzha në Bullgari; rrjetin e teleferikëve në Chitura në Gjeorgji; Manastirët e David Garejit në Gjeorgji, Kështjellën Sammezzano në Toskanë, Itali; Kazinonë Konstanta në Rumani; zonat prehistorike të artit në gur në Kadiz, Spanjë; jetimoren Prinkipo në Greqi; Adalarin në Turqi dhe Fabrikën e Akullit Grimsby në Anglinë verilindore.

“Kjo listë e shkurtër është, para së gjithash, një thirrje për veprim. Nxisim palët publike dhe private në nivel vendor, kombëtar dhe europian të bashkojnë forcat për të shpëtuar xhevahiret e trashëgimisë, të cilat tregojnë historinë tonë të përbashkët dhe që duhet të ruhen për brezat e ardhshëm”, tha Denis de Kergorlay, president i Europa Nostra.

Organizatorët shpjeguan se “7 më të rrezikuarit” nuk është një program financimi, por synon të shërbejë si një katalizator veprimi nga organet publike dhe private për të ruajtur vendet e rrezikuara.

Këto janë xhevahiret ballkanike të përfshira në listën e vendeve më të rrezikuara në Europë:

Qendra Historike e Gjirokastrës, Shqipëri

Gjirokastra është një nga pikat kryesore të turizmit në jug të Shqipërisë.

Që nga viti 2005, Gjirokastra është pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Qyteti ka arkitekturë tipike të periudhës osmane. Qendra e tij ka shtëpi dykatëshe të shekullit të 17-të, si dhe një pazar, një xhami të shekullit të 18-të dhe dy kisha të së njëjtës periudhë. Por Europa Nostra thotë se bajpasi i miratuar së fundmi mund të dëmtojë rëndë integritetin strukturor dhe vizual të qendrës së vjetër të qytetit. Një studim i vitit 2016 ka paralajmëruar gjithashtu se më shumë se gjysma e 615 monumenteve në zonën e mbrojtur të Gjirokastrës rrezikohen, për shkak të ndërtimit të paligjshëm ose rrënimit.

Kishat post-bizantine në Voskopojë dhe Vithkuq, Shqipëri

Një kishë në Voskopojë.

Kishat në Voskopojë dhe Vithkuq në juglindje të Shqipërisë janë një grup prej 12 kishash të ndërtuara gjatë shekujve 17 dhe 18. Sipas Fondacionit “E shkuara për të Ardhmen”, që kandidoi kishat për programin, ato janë “prova më origjinale e zhvillimit të jashtëzakonshëm ekonomik të këtyre dy qendrave të krishtera gjatë sundimit osman në Ballkan”.

Vendndodhja e tyre e izoluar ka sfiduar ruajtjen e tyre dhe tani po përballen me kërcënime si vjedhja dhe dëmi nga uji dhe lagështia, për shkak të neglizhencës.

Monumenti Buzludzha, në Bullgari

Monumenti Buzludzha. Foto: Mark Ahsmann

E rrënuar dhe në shembje, Shtëpia-Monument e Partisë Komuniste Bullgare në majën e malit Buzludzha njihet ndërkombëtarisht si “UFO i Bullgarisë”.

Ajo është ndërtesa më e madhe ideologjike në Bullgari, e ndërtuar për nder të krijimit të lëvizjes socialiste bullgare në vitin 1891.

Projektuar nga arkitekti Georgi Stoilov, pas 7 vitesh ndërtim ku u përfshinë mbi 6,000 punëtorë dhe 20 artistë bullgarë, monumenti përfundoi në vitin 1981.

Ylli mbi kullën 107 metra është më i madhi në botën ish-sovjetike dhe tre herë më i madh se ai i Kremlinit.

Sot ylli është i mbushur me shenja plumbash, të shtëna nga vandalëve që mendonin se përbëhej nga rubini. Një pjesë e madhe e xhamave dhe mozaikëve janë vjedhur dhe ndërtimi po degradon.

Pavarësisht lëvizjeve të fundit për rikonstruktimin e tij, përfshirë planet për restaurimin nga Partia Socialiste Bullgare, procesi i shkatërrimit vazhdon.

Kazinoja Konstanta në Rumani

Kazinoja Konstanta në Rumani. Foto: www.bdmundo.com

Kjo ndërtesë e stilit Art Nouveau në brigjet e Detit të Zi u ndërtua në vitin 1910. Ajo është braktisur që nga vitet 2000, për shkak të mungesës së financimeve nga autoritetet lokale për restaurim. Të drejtat e pronës janë kaluar në institucione të ndryshme lokale dhe shtetërore, ku pronari më i fundit është Agjencia Kombëtare e Investimeve e Ministrisë së Zhvillimit.

“Rreziku kryesor i ndërtesës vjen nga gërryerja dhe ndryshkja e pjesëve të metalit të strukturës. Stuhitë detare dhe era ka shkatërruar pjesën më të madhe të dritareve nga deti. Ka shumë gjasa që çatia të shembet nëse ky proces vazhdon,” paralajmëron Shoqata nominuese ARCHE./ZgjohuShqiptar.info

KOMENTONI

Loading...
Name

Aktualitet,7006,Camëri,106,Editorial,1452,Ekonomi,358,Emra për djem,38,Emra për vajza,36,Enciklopedi,81,Histori,1182,Iliridë,234,Kosovë,2074,Kulture,587,Luginë,32,Moti,2,Politik,1577,Reportazh,148,Rezultatet Live,2,Shtypi,77,Sondazhe,7,Sport,414,Video,454,
ltr
item
Zgjohu Shqiptar: Dy trashëgimi kulturore shqiptare kandidohen për listën europiane të “7 Më Të Rrezikuarave”
Dy trashëgimi kulturore shqiptare kandidohen për listën europiane të “7 Më Të Rrezikuarave”
Dy trashëgimi kulturore shqiptare kandidohen për listën europiane të “7 Më Të Rrezikuarave”
https://1.bp.blogspot.com/-asPcL-HOrOw/WmiU30jgcFI/AAAAAAAAQDQ/9u3w1LZ0KqEQ3T3f8yGjLCnHGB8zaAKbACLcBGAs/s640/DSC_0018-1-600x400.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-asPcL-HOrOw/WmiU30jgcFI/AAAAAAAAQDQ/9u3w1LZ0KqEQ3T3f8yGjLCnHGB8zaAKbACLcBGAs/s72-c/DSC_0018-1-600x400.jpg
Zgjohu Shqiptar
http://www.zgjohushqiptar.info/2018/01/dy-trashegimi-kulturore-shqiptare.html
http://www.zgjohushqiptar.info/
http://www.zgjohushqiptar.info/
http://www.zgjohushqiptar.info/2018/01/dy-trashegimi-kulturore-shqiptare.html
true
269073700948665522
UTF-8
Ngarkuar te gjitha postimet Nuk gjendet ndonje postim SHIKO TE GJITHA Lexo me Shume Repliko Hiq Repliken Fshi Nga Kreu FAQET POSTIMET Shiko te Gjitha REKOMANDUAR PER JU LABEL ARKIVA KERKO TE GJITHA POSTIMET Nuk u gjet asnje material sipas kerkeses tuaj Kthehu te Kreu E Diel E Hene E Marte E Merkure E Enjte E Premte E Shtune Hen Mart Merk Enj Pre sht Die Janar Shkurt Mars Prill Maj Qershor Korrik Gusht Shtator Tetor Nentor Dhjetor Jan Shk Mar Pri Maj Maj Qer Gush Sht Tet Nen Dhj menjehere 1 minute me pare $$1$$ minutes ago 1 ore me pare $$1$$ hours ago Dje $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago me shume se 5 jave me pare Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Kopjo te Gjithe Kodin Selekto te Gjithe Kodin All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy